Bij een naturapolis heeft u recht op zorg die rechtstreeks door de zorgverzekeraar wordt betaalt. Bij een restitutiepolis heeft u recht op vergoeding van zorg die u eerst zelf betaald heeft. Bij een naturapolis mag u alleen zorg ontvangen van een gecontracteerde zorgverlener. Gaat u in dit geval naar een andere zorgverlener dan waar uw zorgverzekeraar contracten mee heeft afgesloten, dan moet u meestal een (groot) deel van de rekening zelf betalen. Bij een restitutiepolis heeft u dus meer keuzevrijheid, maar voor die vrijheid moet u steeds meer gaan betalen. De prijsverschillen tussen natura- en restitutie lopen vanaf 2014 flink op. de minister van Volksgezondheid had liever gezien dat de restitutiepolis helemaal zou verdwijnen, maar in overleg met de zorgverzekeraars heeft ze toch afgezien van een verbod met als gevolg dat u voor keuzevrijheid meer moet gaan betalen.